यसरी भइयो ब्राजिलको सपोटर

               

 बिश्वकप अनुभब
              १९९८ को बिश्वकप फुटबल सुरुभएपछि आदमघाटका राजन श्रेष्ठ (राजन सर) ले एण्टिना मार्पmत जेनेटर चलाएर फुटबलको फाइनल खेल देखाउने भए । आदम घाट बजारमा बिजुलि थिएन । टिभी हुनेत झन कुरै भएन उनकोमा भने टिभी थियो । म ९ कक्षामा पढ्दाको कुरा हो त्यो । मैले टिभी खासै राम्रो संग देखेको थिइन । टिभीदेख्न पाइने भो, फुटबल हेर्न पाइने भो, जे हुने भो गजबै हुने भो । मन बडा चन्चल हुदै थियो ।
म आदम घाट बजाारमा नै डेरा लिएर बस्थे पुस्पराज निको घरमा जसलाई रबरघारी भनिन्थ्यो । त्यहा रबरका निकै रुखहरुथिए फुलबारी बगैचा राम्रो थियो । बस्नका लागी अति सुन्दर ठाउँ थियो त्यो । त्रिशुलि सुसाएको  आवाज निरन्तर आइरहने त्यो ठाऊँमा हामीलाई म्याथ पडाउने लोहोनी सर संगको बसाई रमाइलो थियो । युबराज म र लोहोनी सर बेलुकी पख खुब गफ गरेर बस्थ्यौ । लोहोनी सर कान्छि श्रीमती संग बस्नुहुन्थ्यो । गाउमा मैले खासै फुटबल खेलीन । खेलेकै भएपनि मोजाको बल भन्दा बढी तेतीखेर उपलब्ध थिएन न त खेल मैदाननै थियो । मैले भलिबल भने खुब खेले । बिश्वकपको सीजनमा जसरी फुटबलको ज्वरो चडेको हुन्छ त्यसरीनै हामी सधै भलिबलमा लागीरहेका हून्थ्यौ । तर पनि म राम्रो खेलाडी थिईन ।
                   फ्रान्स र ब्राजिल बिचको खेल रहेछ त्यो । आदमघाट भरीका मान्छे जम्मा भएका थिए त्यहाँ । १४ इन्चको रंगीन टिभी थियो सायद त्यो । त्यो खेलमा पहेलो गन्जी लगाएका ब्राजीलीएनहरु र निलो गन्जीलगाएका फ्रान्सेलीहरु थिए । ब्राजीलका रोनाल्डो र फ्रान्सका किपरले कपाल पुरै खौरेका थिए । मैले पहिलो पल्ट बिश्वकप फुटबल खेल हेरेको थिए त्यो पनि फाइनल । त्यो खेल हेरीरहदा हेर्नेहरु सबै रोनाल्डोको कुरा गर्थे । मलाइ फुटबलको बिश्वकप हेर्नु नौलो कुरा थियो । तेती धेरै मान्छेको बिच टिभी हेर्नु नौलो कुरा थियो । सबैभन्दा अनौठो थियो फुटबलको बारेमा धेरैकुरा नजान्नु र अरु कराउदा संगै कराउनु । कपाल खौरेको रोनाल्डोको खुट्टामा बल पर्ने बित्तीकै सबैजना जोर जोरले कराउथे । कराउने मध्ये कतिचाही फुटबल बुझेका पनि हुन्थे सायद तिनीहरुले पहिलेका बिश्वकप पनि हेरेका थिएहोला । कति भने म जस्तै अरुको स्वरमा स्वर मिलाउथे ।
              तेतीखेरको सबैभन्दा खतरनाक खेलाडी रोनाल्डो रैछ भन्ने बुझियो । खेलमैदानको छेउको रेखाबाट बल अगाडी बडाउदै बडा फुर्तिका साथ दौडने कपाल खौरेको ठिटो ब्राजीलको पो रहेछ । अनित फुटबल खेलको सबैभन्दा राम्रो खेलाडी रोनाल्डो नै हो भन्ने मनमा छाप बसीहाल्यो । पेलेको बारेमा पहिलेनै केही सुनिएको थियो । उनि पनि त ब्राजीलकै पो रहेछन त । पेले पनि ब्राजीलका, रोनाल्डो पनि ब्राजीलका अनित लाग्न थाल्यो फुटबल भनेको ब्रजिल रैछ , ब्राजील भनेको फुबल रैछ । तेसपछि फुटबलको कुरा गर्दा फुर्तिका साथ ब्राजीलकोे कुरा गर्न थालियो । रोनाल्डोको कुरा गर्न थालीयो, पेलेको कुरा गर्न थालियो । ब्राजीलको नाम सुन्दा पनि मलाई पनि केही थाहा छ तेसको बारेमा भन्ने लाग्न थाल्यो । तेइ पेलेको देश त होनी, तेई रोनाल्डोको देश त होनि भन्न थालियो । पछि ब्राजीलमा रोनाल्डीनो,रोबर्टो कार्लोस ,काफु, डुंगा जस्ता खेलाडी पनि रैछन भन्ने थाहा भयो । अनित पुटबल खेलको कुरो आयोकी ब्राजीलले  जिते खुसी लाग्ने अरुले जिते त ठिक छ तर ब्राजीललाई हराएर जित्न भएन ।
                 आजका दिनमा राती निद्रा मारेर जब फुटबल हेर्छु यतिका अरु पनि देश फुटबल खेल्छन मलाई भने किन ब्राजीलनै मन पर्छत ? यो प्रश्न मनमा खेल्नु स्वभाविक हो तर फेरी आफुले आपैmलाई उत्तर दिन्छु .. तेरो फुटबलको पहिलो हिरो रोनाल्डो थियो र उ ब्राजीलको थियो नि त... तेसैले तँ ब्राजीलको सपोटर्स होस । यसो सोच्छु हो तनी हगी । म ब्रजीलले जिते पनि उसको सपोटर, हारेपनि उसैको सपोटर । हाल त्यो देशमा एउटा नेइमार भन्ने बडा फुर्तिलो केटो छ । आशा छ यसपाली उसले ब्राजीलियन हरुको मन नित्ने छ । बाँकी कुरोत यो एउटा खेल न हो ।

 

                      ब्राजील जलस्रोतको धनि देश हो । खेलाडीहरुको देश हो , साम्बा नाचको देश हो । यो देशको नाम ब्राजील कसरी रहन गयो त ? सुनेको कुरो यस्तो छ ..... यो देशका प्रायः केटीहरु शरीरको माथील्लो भागमा ब्रा मात्र लगाउछन् र यो देखेर दुनिया जिल्ल पर्छ । उनिहरुको ब्राले दुनियालाई जिल्ल पार्ने भएकाले यो देशको नाम ब्राजिल रहन गयो रे ................  

जितपुर फेदीदेखि सुनाकोठीसम्म

मदनकृष्ण श्रेष्ठको बसाइँ अनुभव

काठमाडौँको जितपुर फेदीमा २००७ सालमा जन्मिएका मदनकृष्ण श्रेष्ठलाई अहिले नचिन्ने नेपाली कमै होलान् । उनी सम्पन्न परिवारमा जन्मेका थिए । जग्गाजमीन प्रशस्तै थियो, घर गाउँकै राम्रोमध्येको थियो । सुविधा महसुस हुन्थ्यो रे उनलाई त्यहाँ । सुविधा यो कारण होइन कि सम्पन्नता धेरै थियो, केही अपुग थिएन । उतिखेर दुःख मान्नुपर्ने अवस्था थिएन, बुबा प्रधानपञ्च थिए । सम्पन्नताकै त्यो वेलाको एउटा घटना सम्झँदा उनी हाँस्छन्– खोलामा ट्वाइलेट गरिन्थ्यो । त्यतिखेर ट्वाइलेट आजको जस्तो थिएन न समय थियो न त मान्छे नै । उनको परिवार पहिले काठमाडौँवासी नै थिए पछि जितपुर गएका हुन् । कारण थियो– जितपुर उतिखेर व्यापारिक केन्द्र थियो । आजको असनजस्तै अझ भनौँ त्यो भन्दा नि व्यस्त केन्द्र थियो त्यतिवेला जितपुर । त्रिशूलीको बाटो बनेपछि जितपुरमा व्यापार कम हुन थाल्यो, पछि पृथ्वी राजमार्ग बनेपछि त बजार पूरै सुक्यो, त्यहाँका सबै काठमाडौँतिर सरे, कोही अन्त कतै ।
बसाइँ जितपुर, स्कुल काठमाडौँको ठमेलमा । स्कुल निकै टाढा भयो मदनकृष्णलाई । पहिलेपहिले त दिनमा चार–पाँच घन्टा हिँडेर स्कुल आउने÷जाने गरे, पछि यतै डेरा लिएर बस्न थाले उनी । नरदेवी झोछें, बांगेमुढा आदि ठाउँमा डेरा गरेर बस्दै जाँदा २०३८ सालमा धोवीधारामा घर बनाए र त्यहीँ सरे उनी । आफ्नो उमेर ३० वर्ष पुग्दानपुग्दै काठमाडौँमा घर बनाउदाको अनुभव कस्तो थियो त ? धोवीधारामा पहिले नै जग्गा किनिएको थियो, घर बनाउने कुरा चल्यो, पैसा थिएन । सल्लाह दिनेले गज्जबको सल्लाह दिए– हातमा १० हजार भए इँटा र अन्य सामान किन्ने त्यो पनि छैन ५–६ हजार भए सिमेन्ट किन्ने त्यो पनि भएन, तीन सय भए घरको जग मात्रै खन्ने । पैसा छँदै छैन भने नक्सामात्र बनाइराख्ने । जग खन्न सकियो भने जग हाल्ने साइतको पूजा गरेर राख्ने यस्तो सल्लाहले नयाँ घर बनाउने जोकोहीलाई उत्साह थपिने नै भो, मदनकृष्णलाई पनि आँट आयो । घरको जग खने, साइतको पूजा गरे । घर बनाउने सुरमा थिएनन्, रामकृष्ण ढकाल नाम गरेका एकजना व्यक्तिले घर बनाउन लागेको बारेमा सोध्दा मदनकृष्णले जगमात्र खनेको, बनाउने पैसा नभएको बताए । यो सुनेर रामकृष्ण ढकालले आफ्नो ढुंगाखानी भएको र तुरुन्त ढुंगा ल्याइदिने वाचा गरे तर पैसा त थिएन । रामकृष्णले भने तपाईंको बुबा (जो तीनपटक प्रधानपञ्च भएका थिए) ले तपाईं र ममा केही भेद्भाव गर्नुहुन्न, छोरासरह सोच्नुहुन्छ । किन चाहियो अहिले पैसा, पछि दिनुहोला भन्दै भोलिपल्ट नै ट्रकका ट्रक ढुंगा झारिदिए ।
अरु सामान पनि ल्याएर घर बनाए । त्यो एक तले घर उनका लागि सुविधासम्पन्न थियो, आफ्नो काम विशेषले जानुपर्ने सबै ठाउँ घरबाट नजिक थियो । श्रीमान्÷श्रीमती मिलेर रिनधन गरी बनाएको त्यो घरमा उनी लामो समय बसे र ठूलो प्रगति पनि भयो ।
नेपालमा व्यवस्थित बसोबासको अवधारणा भित्रिएपछि सुविधासम्पन्न हाउजिङ कोलोनीहरुको निर्माण सुरु भयो, देशविदेशमा व्यवस्थित बसोबास देखेका मदनकृष्णले त्यो आधुनिक बसाइँलाई पनि अँगालीहाले । बूढानीलकण्ठमा कम्फर्टको हाउजिङको घर किनेर । पैसा त त्यतिखेर पनि थिएन तैपनि विस्तारै किस्ता तिरे हुने भएकाले लिइहाले । एउटै कोलोनीमा बस्ने भए हरिवंश आचार्य र मदनकृष्ण श्रेष्ठ अर्थात् मह जोडी । हरिवंशलाई घर किन्न मदनकृष्णले नै बोलाए र किनाए पनि । बसाइँ व्यवस्थित थियो, बाहिर बस्नेहरुले हाउजिङमा बस्नेलाई धनीमानी भन्थे तर त्यस्तो थिएन । बाहिर घर किन्ने पैसाले हाउजिङमा पनि घर आउँथ्यो । कम्फर्टमा घर किने पनि मदनकृष्णले धोवीधाराको घर भने छोडेनन् । कहिले यता त कहिले उता बसे । पूरा समय करिब दुई महिनामा मात्र बसे उनी कम्फर्टमा ।
कम्फर्टमा बस्दै गर्दा ललितपुरको सुनाकोठीमा भ्याली होम्स निर्माण हुने भयो । चिनजानका व्यक्तिले निर्माण गर्न लागेकाले मदनकृष्णलाई बोलाएरै एउटा घर किन्न लगाए फेरि पनि हातमा पैसा थिएन । योपटक त छँदै थिएन । जब उनी घर बुकिङ गराएर घर आए र श्रीमतीलाई यो कुरा सुनाए, यो कुरा सुनेर उनकी श्रीमतीले पत्याउनु त कता हो कता फर्केर पनि हेरिनन् । यही कुरा उनी यसरी बताउँछन्, ‘कसैका श्रीमान्ले बेलुका घर आएर मैले जेट प्लेन किनेर आए भन्यो भने श्रीमतीले पत्याउदिनन् र कुनै प्रतिक्रिया दिँदिनन्, मेरी श्रीमतीले त्यसै गरिन् ।’ बिस्तारै पैसा तिरे र उनी अहिले त्यही भ्याली होम्समै बसिरहेका छन्, आफ्नो सानो परिवार आपूm श्रीमती र एक छोरासँग ।
टेलिभिजनको पर्दामा सबैलाई हँसाउने मदनकृष्ण श्रेष्ठ कम्फर्टको हाउजिङमा बस्दै गर्दा उनको परिवारमा सोच्दै नसोचेको आपत आइप¥यो । उनकी श्रीमतीलाई क्यान्सर भएको थाहा भयो । उपचारका लागि लामो समय बैंकक बसेर नेपाल फर्केपछि धोवीधारामा बस्न अप्ठ्यारो भयो । बाटो खनेर खाल्डो बनाइएको थियो, धुलो उड्थ्यो, श्रीमतीलाई धुँवाधुलोबाट टाढा बस्नुपर्ने बाहिरको मान्छेसँग पनि सावधानीका साथ भेट्नुपर्ने भएपछि त्यहाँ बस्न मिलेन ।
सहरमा जतिसुकै आधुनिक र सुविधासम्पन्न घरमा बसे पनि मदनकृष्णलाई जितपुरफेदीको पुरानो घरको याद आइरहन्छ । विशेष गरी भूकम्प जाँदा उनी त्यही घर सम्झन्छन् र मनमनै भन्छन्– भत्क्यो होला त्यो घर तर केही भएको छैन उस्तै छ, ढलेको छैन ।
विगत १३ महिनादेखि भ्याली होम्समा बसोबास गरिरहेका मदनकृष्ण श्रेष्ठ हाउजिङ कोलोनीको निर्माणले सहरलाई व्यवस्थित बनाउनुको साथै मानिसको बसोबासको स्तरोन्नति पनि हुने बताउँछन् । उनी भ्याली होम्सको तारिफमा अब योभन्दा राम्रो घर बन्दैन पनि भन्छन् । मदनको विचारमा राजधानीमा कयौँ हाउजिङ प्रोजेक्टमध्येकै उत्कृष्ट छ भ्याली होम्स । काठमाडौँमा साना बाटोहरुमा हरियाली फाँट हेर्दै हिँड्ने मदनकृष्णले आधुनिक जीवनशैलीका उदाहरण लाग्ने घरमा बसेर सहरका मान्छेहरु बिस्तारै परिवर्तन भइरहेको महसुस गरेका छन् । पहिले बाटो बनाउन आफ्नो जग्गा नदिनेहरु आजकल सडक चौडा गर्न जग्गाधनीहरु आपैmँ खुसीसाथ लागिरहेको देख्दा खुसी लाग्छ उनलाई । तर सडक चौडा गर्दा कसैको सबै जग्गा सडकमा पर्छ भने उसले उचित क्षतिपूर्ति पाउनुपर्छ भन्छन् उनी ।
आमनेपालीको बसोबासको अवस्था दुई कारणले नसुध्रिएको महसुस गर्छन् उनी । पहिलो– व्यवस्थित बसोबास गर्न नसक्नेहरुलाई समयमात्र परिवर्तन भएर केही हुँदैन, उनीहरु विपन्न छन् त्यसैले चाहेर पनि बसोबासको स्तर उकास्न सक्दैनन् । दोस्रो– यहाँ धेरै यस्ता मान्छे पनि छन् जोसँग बसोबासको स्तर उकास्ने र व्यवस्थित भएर बस्ने क्षमता छ तर उनीहरु यस सम्बन्धी ज्ञानको अभावले पछि परिरहेका छन् ।
ठाउँ विशेषले दूरीको आधारमा हेर्ने हो भने सुनाकोठी हुँदै उनको कार्यक्षेत्र नयाँबजारदेखि बूढानीलकण्ठसम्म टाढै छ । तर सम्पतीको मायाले सडकको दूरी निकै कम बनाउँदो रहेछ भन्छन् उनी । सोच्दा मात्र लाग्दो हो– आफ्नो घर जाने बाटो जहाँबाट पनि नजिकै लाग्छ ।
राजधानीको कोलाहल, धुलोधुँवाबाट वाक्क भइसकेका जोकोही भ्याली होम्स गयो भने त्यो ठाउँ नेपाल नै होइन कि भन्ने महसुस गर्न असहज लाग्दैन कसैलाई । यस्तो सुन्दर र शान्त ठाउँमा बसेर मदनकृष्णले असल छिमेकी पाएका छन् । अझ उनीलाई त कोलोनीका सबैले आफ्नै घरको सदस्यसरह व्यवहार गर्ने गरेका छन् रे ! आफ्नो घर जस्तोसुकै भए पनि घरमा पर्दा सबैले व्यक्त गरेको सुविधाकै कारण जीवनसंगिनीको रोग पनि कम भएको बताउने उनको घर आममान्छेले दिएको माया र सद्भावले झनै सुन्दर बनाएको छ । परिवार हास्न सकेको छ, त्यसैले घरको वातावरण पनि हाँसेको छ, मदनकृष्णको गार्डेनमा फुलेको फुलजस्तै ।